“Điển Hay Tích Lạ” - Nguyễn Tử Quang, 1964

Tin đăng trong 'Sách hay, tài liệu hay' bởi admin, Cập nhật cuối: 20/11/2018.

  1. admin

    admin Administrator Staff Member

    Tham gia :
    16/04/2018
    Bài viết:
    6.992
    Lượt thích:
    6
    Điểm thành tích:
    61.364
    [​IMG]

    GIẤC NAM KHA
    ★★★★★★

    Trong “Nam kha ký thuật” của Lý Công Tá đời nhà Đường có kể truyện Thuần Vu Phần nằm mộng thấy chàng đến nước Hòe An. Thuần được vua Hòe An cho vào bái yết. Thấy Thuần tướng mạo khôi vĩ nên gả con gái, cho làm phò mã và đưa ra quận Nam Kha làm quan Thái thú, cai trị cả môṭ vùng to lớn.
    Đương lúc vợ chồng Thuần sống một cuộc đời vương giả, cực kỳ sung sướng thì bỗng có giặc kéo đến vây quận Nam Kha. Thuần đem quân chống cự. Giặc đông mạnh, Thuần thua chạy. Quân giặc vây thành đánh phá. Công chúa nước Hòe An, vợ của Vu Thuần bị chết trong loạn quân.
    Thuần Vu Phần đem tàn quân về kinh đô tâu lại vua cha. Nhà vua nghi kỵ Thuần đã đầu hàng giặc, nên tước hết phẩm hàm, đuổi về làm thường dân. Thuần vừa oan ức vừa tủi nhục, khóc lóc bi thương... Vừa lúc ấy thì Thuần chợt tỉnh dậy, thấy mình nằm dưới môṭ gốc cây hòe, trên đầu một nhánh cây hòe chĩa về phía nam. Cạnh Thuần lại có một ổ kiến lớn. Bầy kiến kéo hàng đàn hàng lũ trèo lên cây hòe. Nước Hòe đúng ra là cây hòe, quận Nam Kha (Nam: phía Nam, Kha: cành) chính là nhánh cây hòe ở hướng nam, và ổ kiến kia chính là quân giặc. Vu Phần ngẫm nghĩ cho cuộc đời thật giống in như giấc mộng, mọi việc chỉ là mộng ảo.
    Thuần Vu Phần cảm thấy chán nản với cuộc sống hiện tại, rồi bỏ đi tu.

    Cũng có sách chép:
    Đời nhà Đường có một nho sinh họ Lữ đi thi không đỗ. Trở về, dọc đường, vừa buồn vừa đói nên ghé vào một ngôi chùa con bên cạnh khu rừng, xin đỡ lòng. Chùa nghèo, nhà sư nấu kê (1) thay gạo đãi khách. Vì mệt mỏi nên họ Lữ nằm một lúc thì ngủ khò. Chàng thấy mình đã thi đỗ, được quan chức cao, nhà vua lại gả công chúa, phong cho chàng làm phò mã và cho đi trấn nhậm một nơi. Thật là vinh quang phú quí, không ai bằng. Nhưng khi đi đến nửa đường thì bỗng gặp quân giặc đỗ đến đánh. Lữ chống cự không lại. Lính hộ vệ bị giết. Xe kiệu bị đập phá tan tành. Chúng hộp cổ cả vợ chồng Lữ, đưa gươm kề họng... Lữ hoảng hốt, kêu lên một tiếng, giựt mình thức dậy mới biết là chiêm bao. Mà giữa lúc ấy nồi kê cũng chưa chín.
    Lữ nhìn nhà sư ngạc nhiên.
    Nhà sư thong thả bảo: “Việc đời là thế cả".

    Trong tác phẩm “Cung oán ngâm Khúc” của Nguyễn Gia Thiều có câu:
    "Giấc Nam Kha khéo bất bình,
    Bừng con mắt dậy, thấy mình tay không."

    Trong bài “Lạc đường” của Tú Xương có câu:
    "Giấc mộng Nam Kha khéo chập chờn,
    Giữa trời riêng một cảnh giang sơn."

    Trong tác phẩm “Đoạn trường tân thanh” của Nguyễn Du có câu:
    "Tiếng sen khẽ động giấc hòe,
    Bóng trăng đã xế, hoa lê lại gần".

    Trong “Bích câu kỳ ngộ” cũng có câu:
    "Đèn thông khêu cạn, giấc hòe chưa an."

    Cổ thi có câu:
    “Trăm năm một giấc kê vàng”
    "Kê vàng" cũng gọi là gạo "hoàng lương", một thứ ngũ cốc nhỏ như cát, màu vàng. Nhà nghèo bên Tàu ngày xưa dùng kê để ăn thay gạo.
    Trong “Đoạn trường tân thanh” có câu:
    “Hoàng lương chợt tỉnh hồn mai.”

    Nguyễn Công Trứ, một người tưởng chừng như suốt đời không bao giờ nhuốm mùi bi quan yếm thế, nhưng trải qua một thời gian xông xáo trong quan trường, ngồi ôn lại dĩ vãng, ông đã tỏ ra chán đời, nhìn đời như phù vân ảo ảnh như sau:
    “Ôi nhân sinh là thế ấy,
    Như bóng đèn, như gió thổi, như chiêm bao.
    Ba mươi năm hưởng thụ biết chừng nào!
    Vừa tỉnh giấc nồi kê chưa chín.”

    “Giấc nam kha", "Giấc hòe", "Giấc mộng kê vàng" hay "Giấc hoàng lương" đều do điển tích trên. Có nghĩa sự phú quí vinh hoa chẳng khác nào một giấc mộng.

    (Trích “Điển Hay Tích Lạ” - Nguyễn Tử Quang, 1964)
    ---------------------------
    Giải nghĩa:
    (1) Một thứ ngũ cốc, hột nhỏ như cát, sắc vàng. Việt Nam tân tự điển của Thanh Nghị dịch ra tiếng Pháp là “Millet”
     
    Đang tải...

Chia sẻ trang này