Lại là ông tác giả người Nhật đó, làm người ta bị cuốn vô mấy cái câu truyện tưởng là đơn giản mà qua con mắt ổng lại phức tạp không ngờ. Bảy câu truyện , đơn thuần là về những người đàn ông thành thị thiếu đi bóng dáng phụ nữ. Nhưng cách mà ổng miêu tả nỗi đau đó, thực sự làm cho nó thấm vào tâm can ta. Bởi nó là hòa quyện giữa bi và hài trong cách kể. Mấy cái oái oăm tới độ ta không biết phải react sad hay haha. Đó còn bởi cách miêu tả kết hợp liên tưởng không ngừng. Ngay cả trong truyện ngắn, ông vẫn không quên đứa con Siêu Hình của mình. Nói ngắn gọn thì đàn ông trong truyện hoặc bị đá, hoặc bị bỏ. Nhưng mà đã là Murakami thì đâu có dễ tới vậy. Ba câu truyện đầu, không thấy mang yếu tố hư cấu, chỉ xoáy sâu vào tâm lý. Nhưng từ câu truyện thứ tư, bắt đầu xuất hiện hình ảnh tượng trưng như cá giác mút, những con rắn, con kỳ lân, vết châm thuốc lá, chúng đều đại diện cho những trạng thái cảm xúc của đàn ông trước sự thiếu đi người phụ nữ. Sự phức tạp của các câu truyện tăng dần, nên khó có chuyện đọc cuốn này mà bị chán lắm. Như Aristophanes từng nói, trước kia con người đều gồm hai nửa dính với nhau: nam/nam, nam/nữ, nữ/nữ. Nhưng rồi Thượng Đế quyết định chia tách cả hai nên mỗi chúng ta đều dành cả đời đi tìm một nửa còn lại của mình. Nhưng liệu khi ta tìm ra rồi, có chắc là ta đã tìm đúng một nửa ấy? Và vẫn như mọi khi, sau khi đóng một quyển Murakami lại, thì lại cảm thấy sự mông lung đó ập tới, không thể thoát khỏi nó. Mông lung về những kiếp người thành thị quay đều trong cái guồng máy cuộc sống, với những nỗi lòng không ai thấu. "Kafkaesque", một tính từ để chỉ những tác phẩm như trên. Những tác phẩm lấy bối cảnh về lối sống hiện đại bận rộn, đa đoan mà từ đó làm nổi bật lên số phận con người. Và Murakami đã dành ra một chương tặng Franz Kafka khi dám liều lĩnh viết tiếp sequel cho cuốn Hóa Thân của ông. Deep vậy thôi, nhưng đáng với nội dung cuốn sách. Một lần nữa chứng minh câu nói rằng: "Không gì là bình thường qua con mắt của Murakami."
Bình tĩnh đến kỳ lạ. Những người đàn ông không có đàn bà gồm 7 câu chuyện: Drive my car, Yesterday, Cơ quan độc lập, Scheherazade, Kino, Samsa đang yêu và Những người đàn ông không có đàn bà. Cả bảy truyện đều bình tĩnh đến kỳ lạ. Dù trong sách này có người biếng ăn, bị không khí rút đi từng calo và cơ thịt hằng ngày cho đến khi chết một cách xương xẩu; dù có người đi công tác về sớm xô cửa và nhìn thẳng ngay vào mặt vợ mình đang trên một người đàn ông, dù có người đã dành suốt những ngày hè đi học chỉ để đột nhập vào nhà người ta và hít ngửi nách áo của họ... thì bầu không khí chung của cả cuốn sách vẫn bình tĩnh đến kỳ lạ. Nó phù hợp để đọc cả với những người vốn vẫn tránh Murakami vì không quen với thế giới siêu thực của ông. HOàn toàn không có bóng dáng một cơn mưa cá, mưa đỉa, những giấc mơ nguyên tội hay thậm chí một cái giếng. Đây là những câu chuyện đời thành đô, với những suy tư thị dân mà ai cũng có nhưng ít khi tìm được cách diễn đạt thành lời. Cả bảy truyện đều như thế, rất bình tĩnh, dù rằng không mấy bình yên. Những người đàn ông không có đàn bà là tập truyện ngắn mới nhất ra đời sau chín năm kể từ tập truyện ngắn Những câu chuyện kỳ lạ ở Tokyo, xuất bản năm 2005. Những người đàn ông không có đàn bà không phải là những câu chuyện được viết lẻ tẻ rồi nhét đại thành một tập sách. Thay vào đó, các truyện ngắn được thiết lập theo một mô-típ, một chủ đề riêng, sắp xếp các truyện theo khái niệm. Mô-típ của tập truyện Tất cả con của Chúa đều nhảy là trận động đất Kobe năm 1995, còn của Những câu chuyện kỳ lạ ở Tokyo là những câu chuyện bí ẩn xung quanh những người sống ở đô thị. Mô-típ của tập truyện này là những người đàn ông không có đàn bà.
'Những người đàn ông không có đàn bà': Ám ảnh và mất mát Tuyển tập truyện ngắn của nhà văn người Nhật Haruki Murakami phát hành vào năm 2014, vừa được dịch và ra mắt tại Việt Nam. Cuốn sách này tập hợp 6 truyện ngắn gồm Drive My Car, Yesterday, Cơ quan độc lập, Scheherazade, Kino và Samsa đang yêu. Những tác phẩm này được viết rải rác trong giai đoạn từ năm 2013 đến đầu năm 2015, hầu hết đều đã được đăng tải trên tạp chí The New Yorker. Tác giả người Nhật Bản Haruki Murakami từng 4 lần được đề cử giải Nobel văn học. Với văn phong bình thản, dung dị, tỉnh táo mà cũng đầy chiều sâu, Murakami một lần nữa chinh phục được độc giả Việt và thế giới với những câu chuyện đầy sức hút và ám ảnh của mình. Dù năm nay Murakami lại thêm một lần tuột tay khỏi giải Nobel, nhưng với nhiều độc giả, Mukarami đã trở thành tác giả Nobel thực thụ của riêng họ. Cái đẹp của sự mất mát Năm 1985, Murakami có viết một truyện ngắn đăng tải trên The New Yorkercó tên Con voi biến mất. Truyện ngắn này xoay quanh việc một chú voi ở sở thú bỗng dưng biến mất không tăm tích. Cả thành phố náo loạn, mỗi người suy luận một kiểu nhưng rốt cuộc không ai tìm ra nguyên nhân. Trong khi những dấu hỏi đặt ra vẫn còn bỏ lửng thì câu chuyện đột ngột dừng lại, để lại trong lòng độc giả hàng vạn thắc mắc và những khoảng trống không cách gì lấp đầy. Cuốn sách Những người đàn ông không có đàn bà. Truyện ngắn đó sau này được Murakami dùng làm tên của tuyển tập mà ông phát hành vào năm 1993, nhận được rất nhiều sự ủng hộ của người hâm mộ. Trong tác phẩm này, dùng sự biến mất hay mất mát làm tiền đề, Murakami đã định hình được phong cách kỳ ảo và mông lung trong văn phong của chính mình và giữ mãi cho đến sau này. Trong 6 truyện ngắn của Những người đàn ông không có đàn bà, độc giả sẽ lại tiếp tục cảm nhận cái đẹp của sự mất mát thông qua những chi tiết biến mất đột ngột. Một con mèo đi hoàng, một người bạn thình lình cắt liên lạc, một phụ nữ bỏ đi… Sự bất ngờ và ngạc nhiên liên tục được Murakami tung ra trong những trang văn bình dị mà giản đơn. Mỗi câu chuyện trong sách đều vô cùng đơn giản, đọc qua cứ tưởng là vô thưởng vô phạt nhưng lại hàm chứa rất nhiều ý nghĩa trong cuộc sống. Như trong Drive My Car, tác giả dành khá nhiều thời lượng đầu truyện để diễn tả dài dòng quan điểm của nhân vật chính về việc “phụ nữ lái xe”, một kiểu biện luận xã hội có phần hơi khô cứng như các bài báo chính luận. Nhưng ngay sau khi kết thúc đoạn này, Murakami đã khéo léo dẫn nhập vào câu chuyện về mối quan hệ giữa nhân vật chính và Misaki, để rồi từ đó đan xen nhiều tình tiết nối liên tục vào nhau như một mắt xích vững chắc thu hút độc giả. Hay như Kino, truyện ngắn này như một cuốn nhật ký ghi chép những mẩu chuyện vụn vặt, bình thường trong cuộc sống của nhân vật chính. Những lời kể lể tưởng như vô thưởng vô phạt ấy trông có vẻ không liên quan đến nhau nhưng khi kết thúc, người xem bỗng dưng sẽ thấy được mối liên kết lạ lùng mà trước đó mình không hề để ý. Dĩ nhiên, còn một đặc điểm khác rất đặc trưng của Murakami mà các truyện ngắn này cũng không nằm trong ngoại lệ, đó chính là sự kỳ ảo và những cái kết lửng lơ. Cách kể chuyện của Murakami khiến người đọc có cảm giác như một sự ve vuốt nhẹ nhàng, lúc chậm rãi khi dồn dập nhưng chưa bao giờ thô bạo hay dữ dội để đẩy cảm xúc lên đến cao trào. Murakami khiến người hâm mộ của thể loại truyện kịch tính thấy bứt rứt vì lối văn lửng lơ, bay bổng nhưng những ai vốn hoài cổ và chuộng sự cũ kỹ, nhẹ nhàng sẽ có cảm giác rất thích thú. Còn chất kỳ ảo trong 6 truyện ngắn này dù đã được tiết chế (để đảm bảo hơi thở đương đại và đô thị xuyên suốt quyển sách) nhưng bất cứ độc giả trung thành và tinh ý nào cũng có thể nhận ra phong cách đó trong các tác phẩm như Kino, Samsa đang yêu hay Cơ quan độc lập. Khép quyển sách lại, độc giả của Những người đàn ông không có đàn bà sẽ có cảm giác như vừa đi qua một con phố nhộn nhịp, đông đúc người nhưng kỳ thực lại chất chứa toàn những linh hồn cô đơn. Nhân vật chính trong truyện của Murakami bao giờ cũng lặng lẽ, thích quan sát người khác, thích nghe hơn thích nói, thích cam chịu hơn nổi loạn, thích chậm rãi hơn nhanh nhảu, và bao giờ cũng nhận phần thiệt về mình. Cách xây dựng tình tiết và nội dung của nhà văn người Nhật này đã giúp khán giả có sự đồng cảm tối đa với những câu chuyện được kể ra. Và kỳ thực dù có thích hay không cái kết của bất cứ truyện ngắn nào trong đây, người ta vẫn không thể phủ nhận rằng cách khép lại lửng lơ của Murakami bao giờ cũng gây ám ảnh khôn nguôi. Không phải là ám ảnh một ngày, hay ngày, một năm, hai năm, mà có khi là ám ảnh cả đời người… Tuyết Tùng
