Bài giảng môn học QUẢN TRỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ Mục lục Phần I. DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ.. 1 Chương 1. Một số vấn đề chung về đầu tư và dự án đầu tư. 1 1.1 Đầu tư và hoạt động đầu tư vốn. 1 1.1.1 Khái niệm đầu tư. 1 1.1.2 Các loại đầu tư. 2 1.1.3 Các giai đoạn đầu tư. 3 1.2 Khái niệm dự án và dự án đầu tư. 4 1.2.1 Dự án và những quan niệm về dự án. 4 1.2.2 Dự án đầu tư. 8 1.3 Quản trị dự án đầu tư. 9 Chương 2. Trình tự và nội dung nghiên cứu của quá trình lập dự án đầu tư. 10 2.1 Khái quát các bước nghiên cứu và hình thành một dự án đầu tư. 10 2.1.1 Nghiên cứu phát hiện cơ hội đầu tư. 10 2.1.2 Nghiên cứu tiền khả thi 11 2.1.2.1 Mục đích của nghiên cứu tiền khả thi 11 2.1.2.2 Nội dung của nghiên cứu tiền khả thi 12 2.1.2.3 Nội dung của báo cáo nghiên cứu tiền khả thi 12 2.1.2.4 Những lưu ý trong nội dung báo cáo tiền khả thi 14 2.1.3 Nghiên cứu khả thi 15 2.1.3.1 Bản chất và mục đích của nghiên cứu khả thi. 15 2.1.3.2 Nội dung chủ yếu của nghiên cứu khả thi: 16 2.1.3.3 Nội dung của báo cáo nghiên cứu khả thi 18 2.2 Trình tự nghiên cứu và lập dự án đầu tư khả thi 19 2.2.1 Xác định mục đích yêu cầu. 19 2.2.2 Lập nhóm soạn thảo. 19 2.2.3 Các bước tiến hành nghiên cứu lập dự án đầu tư khả thi 19 2.3 Phương pháp trình bày một dự án đầu tư khả thi 21 2.3.1 Bố cục thông thường của một dự án khả thi 21 2.3.2 Khái quát trình bày các phần của một dự án đầu tư khả thi 21 2.3.2.1 Lời mở đầu. 21 2.3.2.2 Sự cần thiết phải đầu tư. 22 2.3.2.3 Phần tóm tắt dự án đầu tư. 22 2.3.2.4 Phần thuyết minh chính của dự án đầu tư. 22 2.3.2.5 Phần phụ lục của dự án: 23 Chương 3. Nghiên cứu phân tích thị trường sản phẩm và dịch vụ của dự án. 24 3.1 Tổng quan về phân tích thị trường sản phẩm và dịch vụ của dự án đầu tư. 24 3.1.1 Khái niệm... 24 3.1.2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu thị trường sản phẩm, dịch vụ. 25 3.2 Lựa chọn sản phẩm, dịch vụ của dự án. 25 3.2.1 Phân tích định tính. 25 3.2.2 Phân tích định lượng. 26 3.2.3 Mô tả sản phẩm... 27 3.3 Phân tích thị trường sản phẩm dịch vụ của dự án. 27 3.3.1 Xác định quy mô thị trường hiện tại và tương lai 27 3.3.2 Xác định vùng thị trường tiêu thụ sản phẩm... 28 3.3.3 Xác định thị phần của dự án. 29 3.3.4 Khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. 29 3.3.4.1 Phân tích khả năng cạnh tranh. 29 3.3.4.2 Tính khả năng cạnh tranh. 29 ...
Chương 4. Phân tích kỹ thuật công nghệ. 32 4.1 Mô tả sản phẩm... 32 4.2 Xác định công suất dự án. 32 4.2.1 Các loại công suất 32 4.2.2 Lựa chọn công suất của dự án. 33 4.3 Công nghệ và phương pháp sản xuất 34 4.4 Chọn máy móc thiết bị 35 4.5 Nguyên vật liệu đầu vào. 36 4.6 Cơ sở hạ tầng. 36 4.7 Lao động và trợ giúp kỹ thuật 37 4.7.1 Lao động: 37 4.7.2 Trợ giúp của chuyên gia nước ngoài: 37 4.8 Địa điểm thực hiện dự án. 37 4.8.1 Nguyên tắc chung. 37 4.8.2 Các bước chọn địa điểm... 38 4.8.3 Phương pháp chọn khu vực địa điểm... 38 4.8.3.1 Phân tích định tính. 38 4.8.3.2 Phân tích định lượng. 39 4.8.4 Chọn địa điểm cụ thể. 42 4.8.5 Mô tả địa điểm... 42 4.9 Xử lý chất thải ô nhiễm... 42 Chương 5. Nghiên cứu phân tích tài chính của dự án đầu tư. 43 5.1 Mục đích và tác dụng của nghiên cứu tài chính. 43 5.2 Xác định tỷ suất tính toán và thời điểm tính toán. 43 5.2.1 Xác định tỷ suất tính toán. 43 5.2.2 Chọn thời điểm tính toán. 45 5.3 Nội dung nghiên cứu tài chính dự án đầu tư. 46 5.3.1 Xác định tổng mức vốn đầu tư và cơ cấu nguồn vốn của dự án. 46 5.3.2 Dự kiến doanh thu hàng năm của dự án. 48 5.3.3 Dự tính các loại chi phí hàng năm của dự án. 48 5.3.4 Xác định các thông số khác của dự án. 48 5.4 Lập bảng thông số cơ bản của dự án. 49 5.5 Lập các báo cáo tài chính dự kiến cho từng năm hoặc từng giai đoạn của đời dự án. 49 5.5.1 Các công cụ tài chính dùng phân tích ngân lưu dự án. 49 5.5.1.1 Bảng kế hoạch đầu tư. 49 5.5.1.2 Kế hoạch khấu hao. 51 5.5.1.3 Kế hoạch trả nợ. 52 5.5.1.4 Bảng dự tính doanh thu. 54 5.5.1.5 Bảng dự kiến chi phí 54 5.5.1.6 Bảng kế hoạch lãi lỗ của dự án. 55 5.5.1.7 Bảng kế hoạch ngân lưu. 57 5.5.1.8 Một số biến cố cơ bản trong bảng kế hoạch ngân lưu. 57 5.5.2 Các quan điểm khác nhau trong việc xây dựng kế hoạch ngân lưu. 61 5.5.2.1 Quan điểm tài chính. 61 5.5.2.2 Quan điểm kinh tế. 62 5.5.2.3 Quan điểm ngân sách chính phủ. 62 5.5.2.4 Bảng ngân lưu tóm tắt theo các quan điểm... 62 5.5.3 Tính các chỉ tiêu phản ánh mặt tài chính của dự án. 63 5.5.3.1 Chỉ tiêu đánh giá tiềm lực tài chính của doanh nghiệp. 63 5.5.3.2 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính của dự án. 63 5.5.4 So sánh lựa chọn dự án đầu tư. 73 5.5.4.1 Chỉ tiêu giá trị hiện tại thuần NPV.. 73 5.5.4.2 Chỉ tiêu tỷ số B/C.. 75 5.5.4.3 Chỉ tiêu tỷ suất hoàn vốn nội bộ IRR.. 77 5.5.4.4 NPV và việc đánh giá dự án trong điều kiện thực tế. 80 Chương 6. Nghiên cứu kinh tế - xã hội và môi trường của dự án. 102 6.1 Lợi ích kinh tế – xã hội, môi trường và tác dụng của nghiên cứu kinh tế – xã hội và môi trường của dự án đầu tư. 102 6.1.1 Lợi ích kinh tế - xã hội và môi trường. 102 6.1.2 Chi phí kinh tế - xã hội (gọi tắt là chi phí kinh tế) 102 6.1.3 Mục tiêu và tác dụng của nghiên cứu kinh tế – xã hội và môi trường. 103 6.1.4 Đặc điểm trong phân tích kinh tế dự án đầu tư. 103 6.2 Sự khác nhau giữa nghiên cứu tài chính và nghiên cứu kinh tế - xã hội 104 6.2.1 Về mặt quan điểm... 104 6.2.2 Về mặt tính toán. 104 6.3 Điều chỉnh giá trong phân tích kinh tế dự án đầu tư. 105 6.3.1 Giá tài chính. 105 6.3.2 Giá kinh tế. 106 6.3.3 Hệ số điều chỉnh giá. 106 6.4 Các chỉ tiêu xác định ảnh hưởng của dự án đối với nền KTQD.. 107 6.4.1 Chỉ tiêu giá trị gia tăng trong nước thuần (NDVA – Net Domistic Value Added) 107 6.4.2 Chỉ tiêu giá trị gia tăng quốc dân thuần (NNVA – Net National Value Added) 108 6.4.2.1 Thu nhập hàng năm của lao động trong nước (W – Wage) 110 6.4.2.2 Giá trị thặng dư xã hội hàng năm (SS – Social Surpus) 110 6.4.3 Vấn đề tạo công ăn việc làm của dự án. 111 6.4.4 Tác động điều tiết thu nhập. 111 6.5 Thẩm định hiệu quả kinh tế. 112 6.5.1 Chỉ tiêu hiện giá giá trị gia tăng quốc dân thuần của dự án – P(NNVA) 112 6.5.2 Chỉ tiêu hiện giá thu nhập lao động trong nước của dự án – P(W) 112 6.5.3 Chỉ tiêu hiện giá giá trị thặng dư xã hội của dự án – P(SS) 113 6.6 Nghiên cứu ảnh hưởng của dự án đối với môi trường sinh thái 114 6.6.1 Ảnh hưởng tích cực có thể kể đến: 114 6.6.2 Ảnh hưởng tiêu cực: 114 Phần II. THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ Chương 7. Thẩm định dự án đầu tư - Phương pháp và kỹ thuật thẩm định. 115 7.1 Các vấn đề chung về thẩm định dự án đầu tư. 115 7.1.1 Khái niệm... 115 7.1.2 Sự cần thiết phải thẩm định dự án đầu tư. 115 7.1.3 Ý nghĩa của việc thẩm định dự án đầu tư. 115 7.1.4 Yêu cầu của việc thẩm định dự án đầu tư. 116 7.1.5 Mục đích của thẩm định dự án đầu tư. 116 7.1.6 Nguyên tắc thẩm định dự án đầu tư. 117 7.2 Phương pháp thẩm định dự án đầu tư. 117 7.2.1 Phương pháp so sánh các chỉ tiêu. 117 7.2.2 Phương pháp thẩm định theo trình tự. 118 7.2.3 Thẩm định dựa trên phân tích rủi ro. 119 7.3 Kỹ thuật thẩm định. 119 7.3.1 Thẩm định các văn bản pháp lý. 119 7.3.2 Thẩm định mục tiêu của dự án đầu tư. 120 7.3.3 Thẩm định về thị trường. 120 7.3.4 Thẩm định về kỹ thuật công nghệ. 120 7.3.5 Thẩm định về tài chính. 120 7.3.6 Thẩm định về kinh tế - xã hội 121 7.3.7 Thẩm định về môi trường sinh thái 121 Chương 8. Phân tích rủi ro trong thẩm định dự án đầu tư. 123 8.1 Giới thiệu chung về phân tích rủi ro. 123 8.1.1 Khái quát 123 8.1.2 Tại sao phải phân tích rủi ro?. 124 8.1.3 Lý luận cho phân tích rủi ro. 124 8.1.4 Các bước phân tích rủi ro tài chính. 125 8.1.5 Lợi ích và hạn chế của phân tích rủi ro. 126 8.2 Các phương pháp sử dụng trong phân tích rủi ro dự án. 126 8.2.1 Phân tích độ nhạy. 126 8.2.2 Phân tích tình huống (Scenario Analysis) 129 8.2.3 Phân tích mô phỏng tính toán – Monte Carlo. 130 Phần III. QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ Chương 9. Tổng quan về quản lý dự án đầu tư. 136 9.1 Khái niệm và mục tiêu của quản lý dự án đầu tư. 136 9.1.1 Khái niệm quản lý dự án đầu tư. 136 9.1.2 Mô hình quản lý thực hiện dự án đầu tư. 136 9.1.3 Mục tiêu của quản lý dự án đầu tư. 141 9.1.4 Lĩnh vực quản lý dự án. 143 9.1.5 Cán bộ quản lý dự án đầu tư. 144 9.2 Nhiệm vụ và cơ chế quản lý dự án đầu tư. 145 9.2.1 Nhiệm vụ của công tác quản lý dự án đầu tư. 145 9.2.2 Cơ chế quản lý dự án đầu tư. 147 9.3 Nguyên tắc và phương pháp quản lý dự án đầu tư. 148 9.3.1 Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư. 148 9.3.2 Các phương pháp quản lý dự án đầu tư. 148 9.3.3 Một số công cụ quản lý dự án đầu tư. 149 9.3.4 Phương tiện quản lý dự án đầu tư. 149 Chương 10. Quản lý thời gian và tiến độ của dự án đầu tư. 150 10.1 Khái niệm và mục đích của quản lý thời gian và tiến độ dự án đầu tư. 150 10.2 Mạng công việc. 150 10.2.1 Khái niệm và tác dụng. 150 10.2.2 Sơ đồ mạng công việc. 151 10.2.3 Phương pháp biểu diễn mạng công việc. 151 10.3 Kỹ thuật PERT và CPM... 154 10.3.1 Xây dựng sơ đồ PERT/CPM... 154 10.3.2 Phương pháp dự tính thời gian cho từng công việc: 157 10.4 Phương pháp biểu đồ GANTT.. 158 Chương 11. Dự toán ngân sách và quản lý chi phí dự án đầu tư. 160 11.1 Khái niệm, tác dụng và đặc điểm của dự toán ngân sách. 160 11.1.1 Khái niệm, phân loại 160 11.1.2 Tác dụng của dự toán ngân sách. 160 11.1.3 Đặc điểm của dự toán ngân sách dự án. 160 11.2 Phương pháp dự toán ngân sách. 161 11.2.1 Phương pháp dự toán ngân sách từ cao xuống thấp. 161 11.2.2 Phương pháp dự toán ngân sách từ thấp đến cao. 162 11.2.3 Phương pháp kết hợp. 162 11.2.4 Dự toán ngân sách theo dự án. 163 11.2.5 Dự toán ngân sách theo khoản mục và công việc. 163 11.3 Quản lý chi phí dự án đầu tư. 164 11.3.1 Phân tích dòng chi phí dự án. 164 11.3.2 Kiểm soát chi phí dự án. 164 Chương 12. Quản lý chất lượng dự án đầu tư. 165 12.1 Khái niệm chất lượng, quản lý chất lượng và ý nghĩa của quản lý chất lượng. 165 12.1.1 Khái niệm chất lượng. 165 12.1.2 Quản lý chất lượng dự án. 165 12.1.3 Tác dụng của quản lý chất lượng dự án. 166 12.2 Nội dung chủ yếu của quản lý chất lượng dự án đầu tư. 166 12.2.1 Lập kế hoạch chất lượng dự án. 166 12.2.2 Đảm bảo chất lượng dự án. 167 12.2.3 Kiểm tra, kiểm soát chất lượng dự án. 167 12.3 Chi phí làm chất lượng. 167 12.3.1 Tổn thất nội bộ. 168 12.3.2 Tổn thất bên ngoài 168 12.3.3 Chi phí ngăn ngừa. 168 12.3.4 Chi phí thẩm định, đánh giá, kiểm tra chất lượng. 169 12.4 Các công cụ quản lý chất lượng dự án đầu tư. 170 12.4.1 Lưu đồ hay biểu đồ quá trình: 170 12.4.2 Biểu đồ hình xương cá (biểu đồ nhân quả): 171 12.4.3 Biểu đồ Parento: 171 12.4.4 Biểu đồ kiểm soát thực hiện: 172 12.4.5 Biểu đồ phân bố mật độ: 172 Chương 13. Quản lý rủi ro dự án đầu tư. 174 13.1 Khái niệm và phân loại quản lý rủi ro. 174 13.1.1 Khái niệm quản lý rủi ro. 174 13.1.2 Phân loại 174 13.2 Chương trình quản lý rủi ro. 175 13.2.1 Xác định rủi ro. 175 13.2.2 Đánh giá và đo lường khả năng thiệt hại 176 13.2.3 Phân tích và đánh giá mức độ rủi ro. 176 13.2.4 Các phương pháp quản lý rủi ro. 176 13.3 Phương pháp đo lường rủi ro. 178 TÀI LIỆU THAM KHẢO.. 179 Danh mục các bảng biểu Bảng 1. Dự trù vốn lưu động. 47 Bảng 2. Cơ cấu nguồn vốn. 47 Bảng 3. Bảng kế hoạch đầu tư. 49 Bảng 4. Bảng kế hoạch khấu hao. 51 Bảng 5. Bảng kế hoạch trả nợ gốc và lãi vay. 52 Bảng 6. Bảng dự tính sản lượng và doanh thu. 54 Bảng 7. Bảng dự kiến chi phí của dự án. 55 Bảng 8. Bảng kế hoạch lãi lỗ của dự án. 56 Bảng 9. Bảng ngân lưu tóm tắt theo các quan điểm đầu tư. 63 Bảng 10. Ba chỉ tiêu thẩm định hiệu quả kinh tế của dự án. 113 Bảng 11. Kế hoạch lãi lỗ của dự án thuộc công ty Á Đông (ĐVT: Tỷ VNĐ) 127 Bảng 12. Bảng ngân lưu của dự án thuộc công ty Á Đông (ĐVT: tỷ VNĐ) 128 Bảng 13. Ảnh hưởng của doanh thu lên NPV và IRR.. 128 Bảng 14. Ảnh hưởng của chi phí biến đổi lên NPV và IRR.. 128 Bảng 15. Ảnh hưởng của doanh thu và chi phí lên NPV của dự án (ĐVT: Tỷ VNĐ) 129 Bảng 16. Kết quả phân tích tình huống dự án của công ty Á Đông. 130 Bảng 17. Quá trình dự toán ngân sách từ trên xuống. 161 Bảng 18. Quá trình lập ngân sách từ dưới lên. 162 Danh mục các hình Hình 1. Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án 137 Hình 2. Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án 138 Hình 3. Mô hình chìa khóa trao tay 138 Hình 4. Mô hình quản lý dự án theo chức năng 139 Hình 5. Mô hình tổ chức chuyên trách quản lý dự án 140 Hình 6. Mô hình quản lý dự án theo ma trận 141 Hình 7. Lưu đồ quá trình chung thực hiện dự án 170 Hình 8. Sơ đồ nhân quả để phân tích chỉ tiêu chất lượng 171 Hình 9. Biểu đồ Parento phản ánh nguyên nhân kém chất lượng 172 Hình 10. Chu trình các khâu công việc quản lý rủi ro 175